scaleWie een gezond kind krijgt, moet gewoon blij zijn. Natuurlijk, de bevalling kan je zwaar vallen, maar je bent alles zó weer vergeten als je eenmaal je kindje in je armen houdt. Toch?

Klagen over je bevalling vinden we not done, en veel vrouwen durven het daarom ook niet. Dit maakt de verwerking van de bevalling voor wie deze als ‘traumatisch’ ervaart er niet gemakkelijker op. “Een bevalling omschrijven als moeilijk, lang, heftig of ingrijpend mag, maar traumatisch is voor de meeste mensen een stap te ver.” Dat zegt Diana Koster, vrouwencoach met jarenlange ervaring als verloskundige. Ze presenteerde in maart haar tweede boek: ‘Perfecte bevallingen bestaan niet’.

Taboe doorbreken

Koster wil graag het taboe op traumatische bevallingen doorbreken. Een bevallingstrauma is een bijzonder soort trauma, anders dan alle andere trauma’s, lees je in haar boek. Ze licht toe: “Bij een bevalling is niet altijd sprake van een trauma met een grote T, waarbij je leven in gevaar is geweest of je fysieke integriteit is bedreigd. Maar ook overschrijding van je psychische of lichamelijke grenzen op dit emotioneel kwetsbare moment in je leven kan traumatisch (met een kleine t) zijn. Bovendien is het voor veel vrouwen een dubbel trauma, omdat het op zo’n belangrijk en indrukwekkend moment in hun leven plaatsvindt, dat mooi en gelukkig had moeten zijn.”

Bliksem ingeslagen

“Na een ingrijpende bevalling kun je het gevoel hebben dat je anders functioneert, alsof de bliksem is ingeslagen in je systeem.” Gelukkig slaagt het merendeel van de vrouwen erin om hun ingrijpende bevallingservaring binnen vier tot zes weken te verwerken, schrijft Koster in haar boek. “Bij de rest lukt dat niet op eigen kracht. En daarin ben je echt niet de enige, hoewel dat misschien wel zo voelt. Ik krijg vrijwel dagelijks mailtjes van vrouwen in deze situatie, soms nog jaren na hun bevalling. Dit is een probleem dat we niet moeten onderschatten. Het raakt niet alleen de moeders zelf, maar ook hun baby’s en hun relaties.”

Onverwerkte bevalling

Een belangrijke functie van haar boek – het eerste boek dat in Nederland verscheen over traumatische bevallingen – is daarom ook herkenning én erkenning van het probleem. “Het kan heel goed zijn dat je niet lekker in je vel zit, zonder dat je door hebt dat het door je bevalling komt,” zegt Koster. “Veel vrouwen – en zorgverleners – hebben geen idee dat psychische klachten te herleiden kunnen zijn tot een ingrijpende bevalling. Ze richten zich op het bestrijden van de gevolgen: zoals een depressie of een burn-out. Dat heeft geen zin als de bron van de klachten een onverwerkte bevalling is. Dan moet je je dáár op richten.”

Beleving is bepalend

Het is overigens een misverstand dat de manier waarop je bevalling verloopt bepaalt of je de bevalling als traumatisch ervaart, benadrukt Koster. “Elke vrouw beleeft haar bevalling op haar eigen manier. Wat op papier een horrorbevalling lijkt, hoeft helemaal geen trauma op te leveren. En andersom geldt hetzelfde: een vrouw kan wat ogenschijnlijk een makkelijke bevalling is als heel ingrijpend ervaren.” Bij hoe een vrouw haar bevalling ervaart spelen verschillende factoren een rol, zoals gevoelens van machteloosheid tijdens de bevalling, niet-uitgekomen verwachtingen, medische interventies en interactie met het medisch personeel. Koster: “Je kunt er niet voor kiezen of je een ingrijpende gebeurtenis wel of niet als traumatische ervaring opslaat in je brein. Dit overkomt je.”

Problemen voorkomen

Regelmatig krijgt Koster de vraag of ze mensen geen trauma aanpraat met haar boek. Haar antwoord is even krachtig als eenvoudig. “Als je nergens last van hebt, loop je dit boek voorbij.” Koster wil ook niemand bang maken, maar ze wil wel een oplossing bieden. Want als je niets doet, kan het erger worden, weet ze. “Je hebt een hogere kans op een depressie, een burn-out of het ontwikkelen van een angst- of dwangstoornis als je je bevallingstrauma niet goed hebt verwerkt. Maar denk ook aan relatieproblemen, of problemen met het verzorgen van je baby. Onbewust kun je je baby het trauma ‘verwijten’. Per jaar krijgen 2000 vrouwen zelfs de diagnose ‘posttraumatische stressstoornis’ (PTSS), als gevolg van een traumatische bevalling. Als je op tijd ontdekt dat een bevalling niet goed is verwerkt, voorkom je een hoop problemen.”

Bliksem uit je systeem

In Kosters boek vind je herkenbare verhalen van andere ouders, gecombineerd met inzichtgevende oefeningen en praktische tips. Dit alles kan je al een eind op weg helpen om de ‘bliksem’ weer uit je systeem te verwijderen, en je de weg wijzen als je meer hulp nodig hebt. Koster waarschuwt wel vrouwen die voor het eerst zwanger zijn en dit boek in handen krijgen. “Leg het onderin een la en haal het pas te voorschijn wanneer je na de geboorte van je kindje merkt dat de bevalling nog niet ‘klaar’ is. Een aantal bevallingsverhalen in het boek zijn dramatisch en die moet je niet willen lezen als je voor het eerst zwanger bent.”

Lees ook: PTSS door de bevalling

Op maandag 25 april jl. overleed Diana Koster geheel onverwacht aan een hersenbloeding. Hopelijk zal haar doel – om traumatische bevallingen uit de taboesfeer te halen – voortgezet kunnen worden door anderen.

DeniseDenise – heeft 79 verhalen geschreven.
42, journalist, doorbreekt in haar artikelen graag zo nu en dan een taboe over kinderwens, zwangerschap en ouderschap. Lees meer over haar werk op haar website.

Meer Artikelen

  • Geen artikelen gevonden