Ivf_onbegripAls je het woord ‘trauma’ hoort, denk je misschien niet zo snel aan een bevalling. Toch ervaart 9% van de vrouwen haar bevalling als traumatisch. Een deel van deze vrouwen ontwikkelt een posttraumatische stress stoornis (PTSS). Vrouwencoach Diana Koster ziet het regelmatig in haar praktijk.

Wat iemand als traumatisch ervaart, is heel persoonlijk, weet Koster. “Veel vrouwen die bij mij komen met klachten, willen niet aanvaarden dat hun bevalling heel heftig voor ze is geweest. Ze schamen zich ervoor dat ze er last van hebben. Ze hebben immers een gezond kind gekregen, of hun buurvrouw of vriendin heeft een veel ergere bevalling gehad. Maar waar het om gaat, is jóuw beleving, ook als anderen het ‘wel mee vinden vallen’. Wat ik vaak zie, is dat er grenzen zijn overschreden. Lichamelijk of psychisch. En dat een vrouw zich machteloos heeft gevoeld.”

Over het hoofd gezien
Wie haar bevalling als traumatisch heeft ervaren, kan een posttraumatische stress stoornis (PTSS) ontwikkelen. Dit overkomt jaarlijks ruim 2000 vrouwen. “Vaak wordt dit echter over het hoofd gezien, of komt het pas jaren later aan het licht,” zegt vrouwencoach Diana Koster. “En het is ontzettend vervelend als niemand tegen jou zegt: ‘Waar jij last van hebt, dat heeft een naam. En dat kan komen door de bevalling.’ Want dan kun je ook niet goed worden geholpen.”

Verhoogde versnelling
Bij PTSS kunnen herbelevingen optreden; onaangename herinneringen of nachtmerries. Daarnaast vermijden mensen met PTSS vaak prikkels die bij het trauma horen. Koster: “Maar sommige vrouwen zijn zo goed in het vermijden, dat ze ook weinig herbeleven. Een ander belangrijk symptoom is een aanhoudende verhoogde prikkelbaarheid. Constant alert, zenuwachtig, overbezorgd, kort lontje. Alsof er elk moment iets ergs kan gebeuren. Dit heeft als gevolg dat het steeds moeilijker wordt om te ontspannen. Je zit als het ware in een verhoogde versnelling. Maar je systeem moet tot rust komen om weer op te laden.”

Niet meer te vermijden
Koster: “Vaak komt PTSS pas aan het licht als een vrouw graag een volgend kindje wil, maar dat niet durft. Of ze is al zwanger, maar doodsbenauwd voor de bevalling. Als je bang bent geworden door de bevalling, dan kun je dat wegstoppen – dat is dat vermijden. Sommige vrouwen kunnen dat heel goed en heel lang. Maar als ze dan weer zwanger zijn of willen worden, dan kunnen ze ineens niet meer onder die angst uit.”

Al jaren zoekende
Er zijn ook vrouwen die ontdekken dat ze PTSS hebben als ze hulp zoeken omdat de omgeving zegt: ‘Ik herken je niet meer’, of omdat ze het gevoel hebben dat ze vastlopen. “Vrouwen hebben dan soms klachten die lijken op een burnout, een depressie of een angststoornis,” vertelt Koster. “Ze zijn niet blij, en ze kunnen zelf niet bedenken waar dat vandaan komt. Ik zie veel vrouwen die al jaren zoekende zijn. En al te vaak worden er dan antidepressiva voorgeschreven. Maar PTSS is geen depressie. Bij een depressie voel je je bedroefd, lusteloos. Als je PTSS hebt, ben je meer een opgedraaide veer.”

Erover praten
Wat is er dan wél te doen aan PTSS? Koster: “Het kan vrouwen helpen om erover te praten, dat hoeft niet per se met een hulpverlener te zijn. Als de ander maar wil luisteren. Dat kan wel lastig zijn, want andere mensen stappen vaak al snel over op hun eigen verhaal. Het kan ook goed zijn om erover te praten met mensen die erbij waren; de verloskundige of gynaecoloog bijvoorbeeld. Soms ontbreekt er bepaalde informatie, en heb je dingen verkeerd opgeslagen. Het kan helpen om je verhaal op te schrijven, en dan niet feitelijk, maar wat je erbij voelde. Als je schrijft, schrijf je het van je af. Dan is het niet meer in jou, je neemt er als het ware afstand van. Zelf voer ik altijd eerst gesprekken met cliënten, en ik laat ze hun verhaal opschrijven. En als dat niet voldoende is pas ik EMDR, een traumatherapie, toe. Er is gelukkig echt iets te doen aan PTSS. Het moeilijkste is toch nog altijd om het te herkennen.”

Meer informatie vind je hier.

Op YouTube vind je een aantal televisie-uitzendingen over dit onderwerp:


DeniseDenise – heeft 79 verhalen geschreven.
42, journalist, doorbreekt in haar artikelen graag zo nu en dan een taboe over kinderwens, zwangerschap en ouderschap. Lees meer over haar werk op haar website.

Meer Artikelen